Gia công thực phẩm chức năng bổ mắt

Gia công thực phẩm chức năng bổ mắt là việc chủ thương hiệu đặt nhà máy đạt chuẩn GMP sản xuất sản phẩm hỗ trợ thị lực theo công thức và thương hiệu riêng. Đặc thù nhóm này là phần lớn nguyên liệu tan trong dầu, nên dạng bào chế và bao bì chặn sáng quyết định chất lượng.

Nhóm sản phẩm hỗ trợ mắt đang được tìm kiếm rất nhiều tại Việt Nam, chủ yếu từ nhóm người làm việc lâu với màn hình và nhóm người lớn tuổi hay bị mỏi mắt. Nhu cầu lớn khiến nhiều chủ thương hiệu muốn nhanh chóng ra mắt một sản phẩm “bổ mắt”, nhưng đây lại là một trong những nhóm dễ sai nhất — sai về kỹ thuật vì nguyên liệu nhạy cảm, và sai về pháp lý vì người tiêu dùng gõ tìm bằng từ khóa bệnh lý, kéo nội dung truyền thông vượt ranh giới cho phép.

Bài viết này viết cho chủ thương hiệu / người đặt gia công: nên chọn dạng bào chế nào, vì sao nguyên liệu tan trong dầu kéo theo yêu cầu về bao bì chặn sáng và kiểm soát oxy hóa, ranh giới quảng cáo ở đâu, và hồ sơ nào cần chuẩn bị. Lưu ý quan trọng: thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh; mọi nội dung dưới đây mang tính tham khảo về quy trình sản xuất và thủ tục, không phải tư vấn y tế.

💬 Bạn muốn ra mắt dòng sản phẩm hỗ trợ thị lực mang thương hiệu riêng? Nhắn Zalo hoặc gửi yêu cầu để Sunsho Trade tư vấn theo ý tưởng của bạn.

Gia công TPCN bổ mắt là gì và khác gì so với nhóm khác?

Về quy trình, gia công dòng bổ mắt vẫn giống gia công thực phẩm bảo vệ sức khỏe nói chung, nhưng khác ở ba điểm — nguyên liệu chủ yếu tan trong dầu, sản phẩm nhạy với ánh sáng và oxy hóa, và ranh giới quảng cáo hẹp hơn hẳn các nhóm công dụng khác.

Bản chất công việc không đổi so với gia công thực phẩm bảo vệ sức khỏe nói chung: bạn đưa ý tưởng, định vị và thương hiệu; nhà máy đối tác đạt chuẩn GMP sản xuất theo yêu cầu. Điểm khác nằm ở đặc tính của chính nhóm nguyên liệu:

• Nguyên liệu tan trong dầu: phần lớn hoạt chất được dùng cho nhóm hỗ trợ mắt thuộc nhóm carotenoid, tức là tan trong dầu chứ không tan trong nước. Điều này giới hạn ngay dạng bào chế có thể chọn.
• Nhạy với ánh sáng và oxy: sắc tố và dầu dễ bị biến đổi khi tiếp xúc ánh sáng, nhiệt và không khí, nên bao bì và điều kiện bảo quản không còn là chuyện phụ.
• Ranh giới quảng cáo hẹp: người tiêu dùng tìm sản phẩm mắt bằng từ khóa bệnh lý, nhưng thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ được nói ở mức hỗ trợ. Đây là nơi nhiều thương hiệu bị xử phạt.

Cơ sở pháp lý của toàn bộ quá trình vẫn là Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Cần lưu ý một điểm mà rất nhiều bài trên mạng đang viết sai: Nghị định 46/2026/NĐ-CP tuy đã ban hành nhưng đã bị tạm ngưng hiệu lực (theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP, sau đó là Nghị quyết 15/2026/NQ-CP), và trong thời gian tạm ngưng thì Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng. Nguyên tắc sản xuất áp dụng theo Thông tư 18/2019/TT-BYT (Bộ Y tế ban hành ngày 17/7/2019) hướng dẫn Thực hành sản xuất tốt GMP trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Chọn dạng bào chế phù hợp cho sản phẩm hỗ trợ mắt

Vì hoạt chất chủ yếu tan trong dầu, viên nang mềm thường là lựa chọn tự nhiên nhất; viên nén phù hợp khi công thức có nhiều vitamin và khoáng chất dạng bột; dạng nước và kẹo dẻo hợp với người trẻ hoặc người ngại nuốt viên nhưng đòi hỏi kiểm soát ổn định chặt hơn.

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các dòng tan trong nước: bạn không thể chọn dạng bào chế theo cảm tính “trông cao cấp”, mà phải chọn theo tính chất của hoạt chất.

• Viên nang mềm: hoạt chất được phân tán sẵn trong dầu nền và bọc kín trong vỏ nang, hạn chế tiếp xúc oxy và ánh sáng. Đây cũng là dạng quen thuộc với các dòng dầu như omega-3 dầu cá, nên nhà máy thường có sẵn dây chuyền.
• Viên nén: hợp khi công thức thiên về vitamin và khoáng chất dạng bột, hoặc khi bạn muốn kết hợp nhiều thành phần trong một viên. Nếu đưa nguyên liệu tan trong dầu vào viên nén thì thường phải dùng dạng bột đã được xử lý (vi nang hoặc hấp phụ), và cần bao viên để chặn sáng.
• Dạng nước: dễ uống, tạo cảm giác cao cấp khi đóng chai thủy tinh tối màu, nhưng đưa hoạt chất tan trong dầu vào môi trường nước cần hệ nhũ hóa và đòi hỏi theo dõi độ ổn định kỹ hơn.
• Kẹo dẻo: rất hợp nhóm người trẻ và trẻ em, dùng như đồ ăn vặt nên tỷ lệ duy trì cao. Đổi lại, nền kẹo có đường và nước nên tuổi thọ hoạt chất cần được đánh giá cẩn thận.

Cách làm an toàn là chốt nhóm nguyên liệu trước, rồi mới chọn dạng bào chế — không làm ngược lại. Nếu bạn đang nhắm nhóm khách hàng lớn tuổi, hãy ưu tiên dạng dễ nuốt và hướng dẫn sử dụng đơn giản ngay từ khâu chọn dạng bào chế.

Nhóm nguyên liệu và điểm kỹ thuật ít nơi nói tới

Điểm kỹ thuật quyết định của dòng bổ mắt là phần lớn hoạt chất tan trong dầu và mang sắc tố, nên chúng vừa kéo theo lựa chọn dạng bào chế nền dầu, vừa buộc bạn phải tính tới bao bì chặn sáng ngay từ khi thiết kế sản phẩm.

Các nguyên liệu thường gặp trong dòng hỗ trợ mắt tại Việt Nam gồm nhóm carotenoid như lutein, zeaxanthin, astaxanthin — đây là các thành phần đã xuất hiện trong những sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và đang lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Ngoài ra còn có nhóm vitamin và khoáng chất (ví dụ vitamin A, kẽm) và nhóm axit béo như DHA. Danh mục cụ thể và mức dùng phải được rà soát cùng đơn vị tư vấn cho từng công thức, vì mỗi thành phần có yêu cầu hồ sơ riêng.

Với vitamin và khoáng chất, có một ngưỡng bắt buộc mà chủ thương hiệu hay bỏ qua: theo điểm b khoản 1 Điều 10 Thông tư 43/2014/TT-BYT, hàm lượng vitamin và khoáng chất trong thực phẩm tính theo liều khuyên dùng hằng ngày của nhà sản xuất phải đạt tối thiểu 15% RNI. Nếu bạn chưa quen với khái niệm này, xem bài RNI và NRV là gì trước khi chốt bảng thành phần — vì đặt hàm lượng quá thấp thì thành phần đó không được ghi lên nhãn như một chất dinh dưỡng có ý nghĩa.

Từ đặc tính tan trong dầu, suy ra ba hệ quả thực tế khi đặt gia công:

• Chọn hệ nền phù hợp: hoạt chất phải được hòa hoặc phân tán trong dầu nền, nên viên nang mềm và các dạng có pha dầu được ưu tiên. Với dạng nước hoặc kẹo dẻo, phải có giải pháp nhũ hóa hoặc dùng nguyên liệu đã được vi nang hóa.
• Bao bì phải chặn sáng: chai trong suốt hoặc vỉ trong sẽ để sắc tố tiếp xúc ánh sáng liên tục trên kệ hàng. Nên tính tới chai tối màu, vỉ nhôm hoặc hộp giấy che phủ ngay từ khâu thiết kế — chi tiết trong bài bao bì thực phẩm chức năng.
• Phải có dữ liệu độ ổn định: bạn cần biết hoạt chất còn lại bao nhiêu sau thời gian lưu kho, chứ không chỉ biết hàm lượng lúc mới sản xuất. Khái niệm và cách nhà máy đánh giá được giải thích trong bài độ ổn định sản phẩm là gì.

Đây chính là khoảng trống mà phần lớn trang gia công không viết: họ liệt kê tên hoạt chất nhưng không nói rằng chính đặc tính tan trong dầu mới là thứ quyết định dạng bào chế, bao bì và cả cách bạn viết hạn dùng.

💬 Bạn chưa chắc công thức của mình nên đi theo viên nang mềm hay dạng nước? Nhắn Zalo hoặc gửi yêu cầu tư vấn để Sunsho Trade cùng bạn phác thảo phương án.

Oxy hóa, ánh sáng và bài toán hạn dùng còn lại

Nguyên liệu nền dầu nhạy với oxy hóa, nên hai câu hỏi bạn phải đặt cho nhà máy ngay từ đầu là sản phẩm được bảo quản ở điều kiện nào và khi giao hàng thì còn lại bao nhiêu phần trăm hạn dùng.

Dầu và sắc tố tiếp xúc với oxy, ánh sáng và nhiệt độ cao sẽ dần biến đổi. Với sản phẩm hỗ trợ mắt, điều này ảnh hưởng cả về cảm quan (màu sắc, mùi) lẫn hàm lượng hoạt chất thực tế còn lại trong viên. Vì vậy, phần bảo quản không thể coi là chuyện của riêng nhà máy:

• Điều kiện kho và vận chuyển: khí hậu Việt Nam nóng ẩm, hàng nằm trong xe tải hoặc kho không điều hòa vài ngày là chuyện thường. Điều kiện nhiệt độ, độ ẩm khi lưu kho và vận chuyển vì thế nên được thỏa thuận rõ trong hợp đồng, chứ không để mặc định.
• Hạn dùng còn lại khi nhận hàng: nếu bạn bán qua kênh phân phối hoặc sàn thương mại điện tử, hàng còn quá ít hạn sẽ bị từ chối nhập. Nên đưa cam kết hạn dùng còn lại vào hợp đồng — cách viết điều khoản này có trong bài hạn sử dụng còn lại khi nhận hàng gia công.
• Ghi nhãn hướng dẫn bảo quản: nhãn cần nói rõ tránh ánh sáng trực tiếp và nơi nhiệt độ cao. Quy định về nhãn hàng hóa hiện áp dụng theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026, thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP; nghị định này cũng chính thức thừa nhận nhãn điện tử (mã QR, NFC) như một hình thức thể hiện nhãn.

Một lưu ý chuyển tiếp đáng tiền: theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, bao bì và nhãn đã sản xuất, in ấn trước ngày nghị định có hiệu lực nhưng chưa dùng hết thì được tiếp tục sử dụng, nhưng không quá 2 năm kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Nếu bạn đang có tồn kho bao bì cũ, nên đưa mốc này vào kế hoạch.

Ranh giới quảng cáo — nơi dòng bổ mắt dễ sai nhất

Đây là nhóm rủi ro pháp lý cao nhất, vì người tiêu dùng tìm kiếm bằng từ khóa bệnh lý còn sản phẩm của bạn chỉ được nói ở mức hỗ trợ; viết vượt ranh giới là vi phạm quy định quảng cáo, bất kể sản phẩm tốt đến đâu.

Nguyên tắc gốc rất rõ: thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vì vậy nội dung được phép nói giới hạn ở mức hỗ trợ — ví dụ hỗ trợ thị lực, giảm mỏi mắt — chứ không được gắn tên bệnh, không dùng động từ điều trị, không hứa hẹn kết quả, không so sánh với thuốc.

Những mốc pháp lý bạn cần nắm khi lập kế hoạch truyền thông:

• Phải xin xác nhận nội dung trước khi quảng cáo. Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân phải đăng ký nội dung quảng cáo với cơ quan cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm trước khi phát hành. Thủ tục cụ thể xem bài giấy phép quảng cáo thực phẩm chức năng.
• Cơ quan cấp phép đã thay đổi. Theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ, từ ngày 01/7/2026 thẩm quyền cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
• Khuyến cáo bắt buộc trong quảng cáo. Điểm a khoản 3 Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP yêu cầu quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải có khuyến cáo “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”, chữ phải tương phản với màu nền. Với phát thanh, truyền hình thì phải đọc rõ khuyến cáo này; riêng quảng cáo dưới 15 giây thì không phải đọc nhưng vẫn phải thể hiện trong quảng cáo.
• Khuyến cáo trên nhãn cũng có quy cách riêng. Khoản 4 Điều 11 Thông tư 43/2014/TT-BYT (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT, hiệu lực 09/11/2023) yêu cầu nhãn ghi “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”, đặt ngay sau phần ghi công dụng hoặc cùng chỗ với các khuyến cáo khác, màu chữ tương phản với màu nền và chiều cao chữ không thấp hơn 1,2 mm; trường hợp một mặt của bao gói dùng để ghi nhãn nhỏ hơn 80 cm² thì chiều cao chữ không thấp hơn 0,9 mm. Đây là câu chữ sẽ in thẳng lên bao bì nên hãy đối chiếu đúng bản còn hiệu lực trước khi chốt file in.
• Người nổi tiếng quảng cáo cũng phải chịu trách nhiệm. Luật số 75/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, bổ sung Điều 15a về nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo — phải thông báo rõ đó là nội dung quảng cáo, xác minh độ tin cậy của người quảng cáo và kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm. Nói cách khác, kịch bản bạn giao cho KOL cũng là rủi ro của thương hiệu bạn. Bộ tài liệu nhãn hàng phải bàn giao và các điều khoản nên đưa vào hợp đồng booking được liệt kê ở bài thuê KOL quảng cáo thực phẩm chức năng.

Kinh nghiệm thực tế: hãy viết brief truyền thông cùng lúc với việc chốt công thức, chứ đừng để đến khi hàng về kho mới nghĩ cách bán. Nhiều thương hiệu phải sửa lại toàn bộ hình ảnh và nhãn vì nội dung đã lỡ vượt ranh giới.

Hồ sơ cần có và tài liệu chứng minh công dụng

Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, bạn phải đăng ký bản công bố sản phẩm trước khi lưu thông, và phần khó nhất của bộ hồ sơ dòng bổ mắt chính là bằng chứng khoa học chứng minh công dụng đã công bố.

Điều 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định thành phần hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, trong đó có bản công bố sản phẩm, phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm và bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo nên công dụng đã công bố. Với hàng nhập khẩu, hồ sơ còn cần Giấy chứng nhận lưu hành tự do hoặc Giấy chứng nhận xuất khẩu hoặc Giấy chứng nhận y tế, có hợp pháp hóa lãnh sự (điểm b khoản 1 Điều 7), và Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu GMP hoặc chứng nhận tương đương đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhập khẩu (điểm đ khoản 1 Điều 7). Lưu ý phân biệt hai điểm rất hay bị dẫn nhầm cho nhau: điểm d khoản 1 Điều 7 là bằng chứng khoa học chứng minh công dụng, còn điểm đ khoản 1 Điều 7 mới là giấy chứng nhận GMP hoặc chứng nhận tương đương.

Có hai con số bạn nên nắm khi thiết kế công thức dòng bổ mắt:

• Ngưỡng 15% của bằng chứng khoa học. Điểm d khoản 1 Điều 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP (với hàng sản xuất trong nước là điểm c khoản 2 Điều 7) quy định khi sử dụng bằng chứng khoa học về công dụng thành phần của sản phẩm để làm công dụng cho sản phẩm, thì liều sử dụng hằng ngày của sản phẩm tối thiểu phải lớn hơn hoặc bằng 15% lượng sử dụng thành phần đó đã nêu trong tài liệu. Đây là lý do bạn không thể cho một lượng tượng trưng rồi lấy nghiên cứu của người khác làm căn cứ.
• Thời hạn thẩm định. Khoản 2 Điều 8 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định thời hạn 21 ngày làm việc đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe để cơ quan tiếp nhận thẩm định hồ sơ và cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm. Đây là thời hạn xử lý theo quy định, không phải cam kết thương mại của bất kỳ đơn vị nào.

Ngoài ra, khoản 1 Điều 4 Thông tư 43/2014/TT-BYT nêu các trường hợp bắt buộc phải thử nghiệm hiệu quả về công dụng, trong đó có thực phẩm bảo vệ sức khỏe có công thức khác với sản phẩm đã có bằng chứng khoa học chứng minh, lần đầu tiên đưa ra lưu thông trên thị trường (điểm d). Khi tra cứu văn bản này phải hết sức thận trọng: Thông tư 43/2014/TT-BYT đã bị sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ một phần bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT (ban hành 25/9/2023, hiệu lực 09/11/2023), và điểm a khoản 1 Điều 4 — trường hợp sản phẩm công bố khuyến cáo có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh — nằm trong danh mục bị bãi bỏ, nên không được dẫn như nghĩa vụ đang có hiệu lực. Nếu bạn định làm một công thức lạ để tạo khác biệt, hãy tính trước chi phí và thời gian cho phần này. Cách chuẩn bị bộ tài liệu được nói kỹ hơn trong bài tài liệu chứng minh công dụng thực phẩm chức năng, và trình tự thủ tục tổng thể có trong bài công bố thực phẩm chức năng tại Việt Nam.

Về phía Sunsho Trade: chúng tôi là công ty thương mại Nhật - Việt tại TP.HCM, không sở hữu nhà máy, mà điều phối gia công OEM/ODM thành phẩm tại các nhà máy đối tác đạt chuẩn GMP ở Việt Nam và ở Nhật Bản. Khi công thức của bạn cần nguyên liệu chuẩn Nhật kèm CoA, chúng tôi cũng có thể hỗ trợ nhập nguyên liệu, nhưng trọng tâm dịch vụ vẫn là gia công thành phẩm theo thương hiệu của bạn. Xem thêm dịch vụ gia công OEM.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Dạng bào chế nào phù hợp nhất cho sản phẩm hỗ trợ mắt?
Thường là viên nang mềm, vì phần lớn hoạt chất nhóm này tan trong dầu và được bảo vệ tốt hơn khi bọc trong vỏ nang. Viên nén hợp khi công thức thiên về vitamin, khoáng chất dạng bột; dạng nước và kẹo dẻo hợp nhóm người trẻ nhưng cần kiểm soát độ ổn định kỹ hơn.

2. Vì sao bao bì chặn sáng lại quan trọng với dòng này?
Vì các hoạt chất mang sắc tố và nền dầu dễ biến đổi khi tiếp xúc ánh sáng, nhiệt và oxy. Chai trong suốt để trên kệ sáng sẽ khiến hoạt chất giảm nhanh hơn, nên nên tính chai tối màu, vỉ nhôm hoặc hộp che phủ ngay từ khâu thiết kế bao bì.

3. Tôi được phép ghi công dụng ở mức nào trên nhãn và trong quảng cáo?
Chỉ ở mức hỗ trợ, và phải trùng khớp với công dụng đã được xác nhận trong hồ sơ công bố. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh, nên không được gắn tên bệnh, không dùng ngôn ngữ mang tính chữa trị và không hứa hẹn kết quả.

4. Hồ sơ chứng minh công dụng cần chuẩn bị những gì?
Điều 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP yêu cầu có bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo công dụng. Điểm d khoản 1 Điều 7 (với hàng sản xuất trong nước là điểm c khoản 2 Điều 7) còn quy định liều dùng hằng ngày của sản phẩm phải lớn hơn hoặc bằng 15% lượng sử dụng thành phần đó đã nêu trong tài liệu khoa học được trích dẫn.

5. Ai cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo cho sản phẩm này?
Theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ, từ ngày 01/7/2026 thẩm quyền cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thay cho cách làm tập trung trước đó.

💬 Bạn đã có ý tưởng cho dòng sản phẩm hỗ trợ thị lực và muốn bắt đầu từ khâu công thức, dạng bào chế và bao bì? Nhắn Zalo, gửi yêu cầu hoặc xem dịch vụ gia công OEM của Sunsho Trade.