Ghi xuất xứ trên nhãn là việc thể hiện nước sản xuất ra hàng hóa bằng một trong các cụm từ như “Sản xuất tại”, “Xuất xứ”, “Made in”, “Product of” kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ. Theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, tổ chức sản xuất hoặc nhập khẩu tự xác định và tự ghi xuất xứ, bảo đảm trung thực, chính xác.
Có một sự nhầm lẫn thường gặp trong ngành gia công: chủ thương hiệu cầm tờ Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) của lô nguyên liệu nhập từ Nhật, rồi in lên hộp thành phẩm dòng chữ “Made in Japan”. Hai thứ đó không liên quan đến nhau theo cách nhiều người tưởng, và khoảng cách giữa chúng đủ lớn để biến một lô hàng hợp lệ thành hàng vi phạm.
Bài này nói về dòng chữ in trên nhãn — thông tin dành cho người tiêu dùng. Còn tờ chứng từ dùng để xin thuế nhập khẩu ưu đãi là chuyện khác hẳn, đã được viết riêng ở bài giấy chứng nhận xuất xứ là gì. Hai khái niệm cùng mang tên “xuất xứ” nhưng phục vụ hai mục đích khác nhau, do hai hệ văn bản khác nhau điều chỉnh, và hoàn toàn có thể cho ra hai kết quả khác nhau trên cùng một lô hàng.
Nội dung dưới đây tổng hợp từ văn bản gốc, cập nhật đến ngày 09/9/2026. Với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, xin nhắc trước: thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
💬 Đang phân vân hộp thành phẩm của mình ghi “Sản xuất tại Việt Nam” hay “Made in Japan”? Nhắn Zalo hoặc gửi yêu cầu để Sunsho Trade rà lại phương án gia công và cách ghi nhãn tương ứng.
Hai chữ “xuất xứ” phục vụ hai mục đích hoàn toàn khác nhau
Xuất xứ ghi trên nhãn là thông tin cung cấp cho người tiêu dùng, do pháp luật về nhãn hàng hóa điều chỉnh; còn xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế là kết quả của quy tắc xuất xứ trong hiệp định thương mại, do pháp luật ngoại thương và hải quan điều chỉnh.
Một lô hàng hoàn toàn có thể được ghi “Sản xuất tại Việt Nam” trên nhãn mà vẫn không đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế khi xuất sang Nhật theo VJEPA, vì tiêu chí xuất xứ trong hiệp định thường chặt hơn và tính theo từng dòng hàng. Chiều ngược lại cũng xảy ra: hàng đạt tiêu chí xuất xứ ưu đãi nhưng doanh nghiệp lại ghi nhãn sai, và bị xử lý ở khâu ghi nhãn chứ không phải khâu thuế. Cách xác định tiêu chí cho từng hiệp định được trình bày ở bài VJEPA, AJCEP, CPTPP là gì.
| Tiêu chí | Xuất xứ ghi trên nhãn | Xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế |
|---|---|---|
| Thể hiện ở đâu | Dòng chữ in trên nhãn hàng hóa | Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hoặc chứng từ tự chứng nhận |
| Người đọc | Người tiêu dùng, cơ quan quản lý thị trường | Cơ quan hải quan nước nhập khẩu |
| Văn bản điều chỉnh | Nghị định 37/2026/NĐ-CP về nhãn hàng hóa | Nghị định 31/2018/NĐ-CP và các nghị định biểu thuế theo từng hiệp định |
| Ai xác định | Doanh nghiệp tự xác định (Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP) | Doanh nghiệp khai, cơ quan cấp C/O thẩm định |
| Bắt buộc không | Bắt buộc với mọi hàng lưu thông tại Việt Nam | Không bắt buộc, chỉ cần khi muốn xin ưu đãi |
| Hậu quả khi sai | Xử lý về ghi nhãn, hàng giả mạo xuất xứ | Bị truy thu thuế, mất ưu đãi |
Điểm mấu chốt: đừng dùng tờ C/O của nguyên liệu đầu vào để biện minh cho dòng chữ xuất xứ trên thành phẩm. Đó là hai đối tượng hàng hóa khác nhau.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định ghi xuất xứ trên nhãn thế nào
Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP giao doanh nghiệp tự xác định và ghi xuất xứ bảo đảm trung thực, chính xác; ấn định danh sách cụm từ được dùng; và quy định trường hợp không xác định được xuất xứ thì ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 quy định chi tiết thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP về nhãn hàng hóa. Ba khoản của Điều 47 cần đọc kỹ:
Khoản 1 — trách nhiệm tự xác định. Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu tự xác định và ghi xuất xứ hàng hóa của mình, bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ quy định pháp luật về xuất xứ hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa sản xuất tại Việt Nam hoặc cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Không có cơ quan nào duyệt trước dòng chữ này cho bạn — nghĩa là rủi ro nằm trọn ở phía doanh nghiệp.
Khoản 2 — cụm từ được dùng. Xuất xứ ghi trên nhãn thể hiện bằng một trong các cụm từ: “sản xuất tại”, “chế tạo tại”, “nước sản xuất”, “xuất xứ”, “sản xuất bởi”, “sản phẩm của” hoặc “Origin”, “Made in”, “Produced in”, “Product of”, kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ sản xuất ra hàng hóa. Nghị định 37/2026/NĐ-CP cũng cho phép viết tắt tên nước, vùng lãnh thổ trên nhãn gốc theo TCVN 7217-1.
Khoản 3 — khi không xác định được. Trường hợp hàng hóa không xác định được xuất xứ theo khoản 1, nhãn ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa — ví dụ “Đóng gói tại Việt Nam”, “Lắp ráp tại Việt Nam”. Đây là lối ra hợp pháp cho các trường hợp chuỗi sản xuất chia nhiều nước, và là phương án an toàn hơn nhiều so với việc “chọn đại” một nước cho đẹp bao bì.
Xuất xứ là một trong các nội dung bắt buộc trên nhãn theo Điều 42 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, bên cạnh tên hàng hóa, tên và địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm về hàng hóa. Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe còn có nhóm nội dung bắt buộc riêng, đã liệt kê ở bài ghi nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe; trong đó phần khai báo thành phần gây dị ứng có bài riêng là ghi nhãn chất gây dị ứng. Điều 41 của cùng nghị định đặt trách nhiệm ghi nhãn trung thực, rõ ràng, phản ánh đúng bản chất hàng hóa lên tổ chức, cá nhân sản xuất (với hàng lưu thông trong nước) hoặc nhập khẩu.
Chủ thương hiệu đặt gia công thì ghi xuất xứ thế nào
Nguyên tắc gốc là xuất xứ gắn với nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng tạo ra đặc điểm cơ bản của hàng hóa, không phải nơi mua nguyên liệu và cũng không phải nơi đặt trụ sở của chủ thương hiệu.
Đây là chỗ tốn kém nhất khi hiểu nhầm, vì nó kéo theo cả rủi ro quảng cáo sai sự thật. Nghị định 31/2018/NĐ-CP định nghĩa xuất xứ hàng hóa là nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa, hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng khi có nhiều nước tham gia vào quá trình sản xuất. Cũng nghị định này liệt kê các công đoạn gia công, chế biến đơn giản — như bảo quản, sàng lọc, phân loại, thay đổi bao bì, tháo dỡ và đóng gói, đóng chai, đóng hộp, đóng túi — và nêu rõ các công đoạn đó không được xét đến khi xác định xuất xứ.
Dịch sang ngôn ngữ đặt hàng gia công: mua nguyên liệu Nhật rồi mang về Việt Nam chỉ để đóng gói thì không tạo ra xuất xứ Việt Nam, và càng không tạo ra xuất xứ Nhật Bản cho thành phẩm.
| Tình huống sản xuất | Ghi xuất xứ thế nào | Căn cứ | Lưu ý quảng cáo |
|---|---|---|---|
| Trộn, tạo hạt, dập viên hoặc vô nang trọn vẹn tại nhà máy Việt Nam, nguyên liệu trong nước | ”Sản xuất tại Việt Nam” | Khoản 1 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP | Không được gợi ý sản phẩm có nguồn gốc nước khác |
| Sản xuất trọn vẹn tại nhà máy Việt Nam, một phần nguyên liệu nhập từ Nhật kèm CoA | ”Sản xuất tại Việt Nam” | Công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng ở Việt Nam, Nghị định 31/2018/NĐ-CP | Được nói rõ “nguyên liệu nhập khẩu từ Nhật Bản” nếu chứng minh được, không được ghi “Made in Japan” |
| Gia công thành phẩm tại nhà máy đối tác đạt chuẩn GMP tại Nhật Bản, nhập nguyên hộp về Việt Nam | ”Made in Japan” hoặc “Sản xuất tại Nhật Bản” trên nhãn gốc, kèm nhãn phụ tiếng Việt | Điều 42 và Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP | Được nói “sản xuất tại Nhật Bản” vì đúng thực tế; nhãn phụ phải giữ nguyên thông tin này |
| Nhập bán thành phẩm hoặc nguyên liệu, tại Việt Nam chỉ chia lẻ, đóng lọ, dán nhãn | Không mặc nhiên là “Sản xuất tại Việt Nam”; phải đối chiếu quy tắc cụ thể mặt hàng trước khi kết luận | Quy định về công đoạn gia công, chế biến đơn giản tại Nghị định 31/2018/NĐ-CP | Rủi ro cao nhất; tuyệt đối không ghi “Made in Japan” cho thành phẩm |
| Chuỗi sản xuất qua nhiều nước, không kết luận được xuất xứ | Ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa, ví dụ “Đóng gói tại Việt Nam” | Khoản 3 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP | An toàn hơn việc chọn một nước cho dễ bán |
Với dòng thứ tư — nhập bán thành phẩm về vô nang hoặc đóng gói — không có câu trả lời chung cho mọi mặt hàng. Mức độ “cơ bản” của công đoạn phụ thuộc vào tiêu chí xuất xứ của chính mã HS đó. Hãy đối chiếu trước khi in bao bì, thay vì in xong rồi mới hỏi. Việc lưu giữ chứng từ đầu vào và hồ sơ lô để chứng minh được nhận định của mình là phần không thể bỏ, xem thêm bài truy xuất nguồn gốc là gì.
💬 Cần một phương án gia công mà xuất xứ trên nhãn nói đúng những gì thương hiệu muốn nói? Xem dịch vụ gia công OEM/ODM của Sunsho Trade hoặc nhắn Zalo để bàn cụ thể theo dòng sản phẩm.
”Made in Japan”, “công nghệ Nhật Bản”, “nguyên liệu Nhật Bản” được dùng đến đâu
“Made in Japan” là tuyên bố xuất xứ và chỉ đúng khi thành phẩm thực sự được sản xuất tại Nhật; còn “nguyên liệu Nhật Bản” hay “công nghệ Nhật Bản” là thông tin mô tả, được phép nếu đúng sự thật, chứng minh được và không đặt ở vị trí khiến người mua hiểu nhầm thành xuất xứ.
Ranh giới nằm ở chỗ người tiêu dùng bình thường hiểu thế nào khi nhìn vào mặt trước hộp. Một số cách làm dễ vượt rào:
- In “JAPAN” hoặc quốc kỳ Nhật cỡ lớn ở mặt chính, còn dòng “Sản xuất tại Việt Nam” thì nhỏ và giấu ở mặt sau. Về hình thức có ghi đủ, nhưng tổng thể nhãn tạo ấn tượng sai về xuất xứ.
- Viết “Nhật Bản” ngay sát tên sản phẩm khiến nó bị đọc như một phần của tên hàng.
- Dùng “công nghệ Nhật Bản” mà không có gì để chứng minh — không hợp đồng chuyển giao, không tài liệu kỹ thuật, không thỏa thuận với bên Nhật.
Khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 nghiêm cấm hành vi lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Nghị định 98/2020/NĐ-CP xếp hàng hóa có nhãn hoặc bao bì “giả mạo về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa” vào nhóm hàng giả — đây là nhóm chế tài nặng, không phải lỗi hành chính về hình thức nhãn. Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nội dung quảng cáo còn phải được xác nhận trước khi phát hành, xem bài giấy phép quảng cáo thực phẩm chức năng.
Cách diễn đạt an toàn mà vẫn giữ được giá trị thương hiệu là nói đúng cái mình có: “Sản xuất tại Việt Nam theo tiêu chuẩn của đối tác Nhật Bản”, “Nguyên liệu nhập khẩu từ Nhật Bản, có CoA kèm theo”, hoặc khi thực sự gia công ở Nhật thì mới dùng “Sản xuất tại Nhật Bản”. Sunsho Trade điều phối gia công thành phẩm tại nhà máy đối tác đạt chuẩn GMP ở cả Việt Nam và Nhật Bản, nên với cùng một công thức, chủ thương hiệu có thể chọn phương án nào thì nhãn ghi đúng theo phương án đó — chi tiết ở bài gia công thực phẩm chức năng tại Nhật Bản. Ngoài ra, nếu tên thương hiệu chứa yếu tố gợi liên tưởng Nhật Bản, nên rà cùng lúc phần đăng ký nhãn hiệu, xem bài nhãn hiệu là gì.
Nhãn phụ hàng nhập khẩu phải giữ nguyên thông tin xuất xứ của nhãn gốc
Nhãn phụ tiếng Việt là phần bổ sung, không phải phần thay thế; nó phải thể hiện lại đúng xuất xứ ghi trên nhãn gốc và không được che khuất nội dung bắt buộc của nhãn gốc.
Với lô thành phẩm gia công tại Nhật rồi nhập về, nhãn gốc tiếng Nhật hoặc tiếng Anh đã có dòng xuất xứ. Khi dán nhãn phụ tiếng Việt, hai lỗi hay gặp là dán đè lên đúng vị trí có dòng xuất xứ trên nhãn gốc, và dịch dòng xuất xứ sai đi cho “gọn”. Cả hai đều là vi phạm: khoản 3 Điều 39 Nghị định 37/2026/NĐ-CP đặt nguyên tắc hàng nhập khẩu mà nhãn chưa thể hiện đủ nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt thì phải có nhãn phụ, còn Điều 40 quy định nhãn phụ không được che khuất nội dung bắt buộc của nhãn gốc. Toàn bộ quy tắc dán nhãn phụ, các trường hợp miễn và thời hạn chuyển tiếp cho bao bì đã in nằm ở bài nhãn phụ là gì.
Một lưu ý nhỏ nhưng hay bị bỏ qua: nếu nhãn gốc viết tắt tên nước theo chuẩn quốc tế, nhãn phụ tiếng Việt nên ghi đầy đủ để người tiêu dùng Việt Nam đọc được ngay, thay vì bê nguyên ký tự viết tắt.
Khi bán qua kênh online, ảnh đăng trên gian hàng cũng phải là ảnh của đúng sản phẩm và đúng nhãn mà khách sẽ nhận, gồm cả dòng xuất xứ và nhãn phụ — các nghĩa vụ riêng của kênh này nằm ở bài bán thực phẩm chức năng trên sàn thương mại điện tử.
Bốn lỗi ghi xuất xứ khiến chủ thương hiệu trả giá
Phần lớn sự cố về xuất xứ không đến từ ý đồ gian lận mà đến từ việc in bao bì trước khi chốt xong phương án sản xuất, rồi phải “gọt” thực tế cho vừa cái hộp đã in.
Lỗi thứ nhất — lấy xuất xứ nguyên liệu gán cho thành phẩm. Nguyên liệu có C/O form JV từ Nhật không làm cho viên nang đóng tại Việt Nam trở thành hàng Nhật. Đây là lỗi kéo theo rủi ro nặng, vì hàng hóa có nhãn giả mạo về nguồn gốc, xuất xứ bị xếp vào nhóm hàng giả theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
Lỗi thứ hai — in bao bì trước khi chốt nhà máy. Khi đơn hàng chuyển từ nhà máy Nhật sang nhà máy Việt Nam (hoặc ngược lại) vì lý do tiến độ hay chi phí, dòng xuất xứ đã in trên hàng chục nghìn hộp không sửa được. Hãy chốt nơi thực hiện công đoạn cuối cùng trước, in bao bì sau.
Lỗi thứ ba — nhãn nói một đằng, hồ sơ công bố nói một nẻo. Thông tin xuất xứ và tên, địa chỉ cơ sở sản xuất trên nhãn phải khớp với hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm. Lệch nhau là dấu hiệu để cơ quan hậu kiểm đào sâu.
Lỗi thứ tư — đổi nhà máy giữa chừng mà không cập nhật. Chuyển nơi sản xuất là thay đổi có thể kéo theo nghĩa vụ công bố lại và chắc chắn kéo theo việc sửa nhãn. Đừng để hai việc này lệch pha nhau về thời gian.
Cách phòng cả bốn lỗi là giống nhau: xác định nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng ngay từ lúc chốt báo giá gia công, ghi rõ điều đó vào hợp đồng, rồi mới thiết kế nhãn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Nguyên liệu nhập từ Nhật, sản xuất tại Việt Nam thì ghi “Made in Japan” được không?
Không. Xuất xứ hàng hóa gắn với nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng theo Nghị định 31/2018/NĐ-CP, không phải nơi mua nguyên liệu. Trường hợp này nhãn ghi “Sản xuất tại Việt Nam”. Bạn vẫn được nêu riêng thông tin “nguyên liệu nhập khẩu từ Nhật Bản” nếu chứng minh được bằng chứng từ.
2. Có bắt buộc phải ghi xuất xứ trên nhãn không, hay chỉ cần có C/O?
Bắt buộc. Xuất xứ là một trong các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa lưu thông tại Việt Nam theo Điều 42 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. C/O là chứng từ riêng dùng cho mục đích thuế quan, không thay thế được dòng chữ trên nhãn và cũng không phải lúc nào cũng cần có.
3. Nếu chuỗi sản xuất qua nhiều nước và không xác định được xuất xứ thì ghi gì?
Ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa, theo khoản 3 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP — ví dụ “Đóng gói tại Việt Nam”. Đây là cách xử lý hợp pháp và an toàn hơn nhiều so với việc chọn một nước nghe hấp dẫn để in lên hộp.
4. Ghi “công nghệ Nhật Bản” trên bao bì có bị coi là ghi sai xuất xứ không?
Bản thân cụm từ đó không phải tuyên bố xuất xứ, nhưng nó phải đúng sự thật và chứng minh được. Nếu cách trình bày khiến người mua hiểu thành sản phẩm sản xuất tại Nhật, rủi ro rơi vào phạm vi cấm lừa dối, gây nhầm lẫn tại khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023. Hãy đặt nó tách khỏi vùng thông tin xuất xứ trên nhãn.
5. Ai chịu trách nhiệm nếu dòng xuất xứ trên nhãn bị xác định là sai?
Điều 41 Nghị định 37/2026/NĐ-CP đặt trách nhiệm ghi nhãn lên tổ chức, cá nhân sản xuất với hàng lưu thông trong nước và lên tổ chức, cá nhân nhập khẩu với hàng nhập khẩu. Trên thực tế chủ thương hiệu đứng tên công bố là bên chịu trách nhiệm chính, nên hợp đồng gia công cần ghi rõ nhà máy phải cung cấp thông tin và chứng từ để xác định xuất xứ.
💬 Muốn chốt nơi sản xuất và cách ghi nhãn trước khi in bao bì? Nhắn Zalo hoặc gửi yêu cầu — Sunsho Trade điều phối gia công thành phẩm tại nhà máy đối tác đạt chuẩn GMP ở Việt Nam và Nhật Bản, và rà cùng bạn phần xuất xứ trên nhãn ngay từ bước báo giá.